tabu_2012_poster

Naprawdę rzadko stykam się z kinem portugalskim, w którym – przyznaję bez bicia – nigdy nie znalazłem niczego na tyle interesującego, by wjechać głębiej w temat. A Tabu Miguela Gomesa tego zapatrywania w zasadzie nie zmienia ze swoim postkolonialnym, neobergmanowskim stylem – posądzenie reżysera o inspirowanie się Kieślowskim byłoby zniewagą dla legendy – który jest w takim samym stopniu ironiczną wersją Pożegnania z Afryką, co artystycznym portretem kobiety na łożu śmierci. Sfilmowany w mistycznej czerni i bieli film ma wprawdzie kilka dobrych sekwencji, które utrzymują wartość dodaną na powierzchni, ale w ostatecznym rozrachunku mógłby w ogóle nie zostać nakręcony.

Główna bohaterka tej nostalgiczno-satyrycznej opowieści o czasach kolonialnej świetności – Aurora, jest kobietą o trudnym charakterze, która starość spędza w kasynie, gdzie z kretesem przegrywa grosz za groszem. Córka nie chce jej dłużej pożyczać pieniędzy, a za jedyne otoczenie służy starszej damie sąsiadka-przyjaciółka Pilar, która musi wysłuchiwać jej paranoicznych tyrad na temat służącej, którą oskarża o uprawianie czarnej magii. Jednak gdy pewnego dnia Aurora źle się poczuje – co może zwiastować rychłą śmierć – Pilar odkrywa, że jej sąsiadka ma bogatą przeszłość, której korzenie sięgają innej epoki. Proszona o odnalezienie mężczyzny o imieniu Ventura, z jego ust ma poznać fascynującą historię Aurory.

Ta zaś okazuje się jednocześnie barwna i tragiczna, podszyta dumą i złymi decyzjami, momentami szczęścia i rozczarowania. W sercu Afryki, w cieniu góry Tabu – skąd tytuł filmu, który jednak można odczytywać dwuznacznie – Aurora prowadziła kiedyś życie wyniosłej myśliwej u boku swojego męża, bogatego plantatora herbaty. Płacono jej za bycie konsultantką filmową ds. polowania na dziką zwierzynę (wątek mocno przerysowany), co dawało spełnienie do momentu, w którym kobieta poznała miłość swojego życia – młodego Venturę. Ten zaś, będąc perkusistą w lokalnym zespole estradowym, wpadł głęboko w sidła intensywnego romansu, który przerodził się w końcu w miłość do Aurory.

Cała historia zostaje ujawniona przez Gomesa w dwóch aktach: „Raj Utracony” na starcie i „Raj” w retrospekcji. Najpierw jesteśmy zmuszeni zmierzyć się ze smutkiem i melancholią, widzianą głównie oczami Pilar, która jest starą dewotką, bez końca oczekującą na małe chwile radości, a potem wkraczamy w złote lata życia Aurory. Na szczęście reżyser zdecydował się pokazać drugą część w krzywym zwierciadle, gdyż w miarę, jak pierwszy akt zmierza ku końcowi, wyczerpuje się też cierpliwość widza. Powaga wątku przemijania – tak pompatycznie eksploatowanego przez młodych artystów, którzy pragną w ten sposób pocałować stopy klasyków – zaczyna dorównywać melodramatowi 33 scen z życia Szumowskiej i ciągnie obraz w dół.

Pomimo że Tabu ma swoje zalety, do których zaliczyć można ostrze krytyczne, celnie mierzące w kolonialny romantyzm – obecny we wszystkich kulturach, które były przez wieki oparte na pozaeuropejskiej ekspansji terytorialnej – film nie oferuje wiele w sensie wglądu w ludzkie dylematy życiowe. Zmanierowane do bólu przeciąganie ujęć poranków i wieczorów głównych bohaterów, szczególnie Pilar i czarnej służącej Aurory, przypomina bardziej studenckie ćwiczenia kadrowania niż wyciskanie życia, jak cytrynę. Dobrą optyką jest wprawdzie satyra, która nadaje akcji zbawiennej lekkości, ale reżyser nie potrafi jej wykorzystać jako narzędzia metanarracyjnego i w efekcie film kończy się, jak tani hollywoodzki wyciskacz łez. Kolejny dowód na zygzakujące loty ambitnego kina europejskiego.

Conradino Beb

Oryginalny tytuł: Tabu
Produkcja: Portugalia, 2012
Dystrybucja w Polsce: Brak
Ocena MGV: 3,5/5

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.