Własność prywatna była kluczowym czynnikiem w rewolucji neolitycznej, twierdzą ekonomiści

Neolit lub epoka kamienia gładzonego zaczęła się 11,5 tys. lat temu na obszarze Mezopotamii (dzisiejszy Irak, Syria, Kuwejt, Iran oraz południowa Turcja), ale symultanicznie również w innych miejscach. Była to prawdziwa rewolucja, ściśle powiązana z osiadłym trybem życia, rolnictwem, hodowlą zwierząt i kultem płodności. Wśród naukowców nie ma jednak zgodności, w jaki sposób i dlaczego została zapoczątkowana. Nowy artykuł opublikowany w Journal of Political Economy proponuje rozwiązanie tej zagadki.

Wraz z rozwojem rolnictwa (neolit nie zapoczątkował rolnictwa, ale uczynił z niego główne źródło utrzymania) lokalne społeczności na całym świecie zaczęły rozwijać pojęcie własności prywatnej, które niezwykle rzadko występuje wśród tradycyjnych społeczności zbieracko-łowieckich.

Objaśniając początki neolitu, naukowcy skupiali się jednak do tej pory przede wszystkim na zwiększonej produktywności pracy, która miała być bezpośrednią przyczyną powstania samej koncepcji posiadania.

Naukowcy przez długi czas sięgali również po wyjaśnienie politologiczne, sugerując że neolit został zapoczątkowany przez elity polityczne, które chciały w ten sposób wymusić na swoich poddanych podatki, daniny i czynsze.

Problem w tym, że wszystkie dowody archeologiczne wskazują na to, iż wczesne społeczności neolityczne były bardzo egalitarne, a ścisła hierarchia wykształciła się dopiero kilka tysięcy lat później.

Dodatkowo, badania osteoarcheologiczne (czyli analiza składu mineralnego kości) potwierdzają, że pierwsze społeczności neolityczne były chronicznie niedożywione i często balansowały na skraju przetrwania, co oznacza iż koszt zmiany trybu życia był ogromny.

Dla podtrzymania osiadłego trybu życia konieczne były również długoterminowe inwestycje w uprawę roli, które usprawiedliwić mogła jedynie własność prywatna.

Dostępne dane na nowo przenalizowali Samuel Bowles, ekonomista z Instytutu Santa Fe, oraz ekonomista Jung-Kyoo Choi z Uniwersytetu Narodowego Południowej Korei. Wysunięta przez nich teza została oparta na ewolucyjnej teorii gier, dowodach archeologicznych i przeczy wcześniejszym interpretacjom, które wg naukowców pozostają w niezgodzie z większością posiadanych przez nas informacji.

W opinii badaczy nie ma żadnych dowodów na to, że dzień pracy na roli dawał jednostce większą liczbę kalorii, czy też czynił codzienne życie lżejszym, co zostało zresztą wcześniej podważone przez badania antropologiczne, które wyraźnie pokazały, iż życie łowców-zbieraczy jest generalnie łatwiejsze, przyjemniejsze i mniej ryzykowne od życia rolników.

Model zaproponowany przez Bowlesa i Choia czyni z własności prywatnej kluczowy warunek dla neolitu. Jej wynalezienie miało ograniczyć liczbę konfliktów wewnętrznych oraz pozwolić na eksluzywną kontrolę nad produktem własnej pracy, która nie jest możliwa w społecznościach zbieracko-łowieckich korzystających ze wspólnej puli pożywienia.

Jak twierdzi Choi: Znacznie łatwiej jest zdefiniować i określić prawo własności w przypadku udomowionej krowy niż dzikiej antylopy. Rolnictwo odniosło sukces, ponieważ umożliwiło szerokie zastosowanie prawa własności prywatnej, a nie dlatego, że uczyniło życie lżejszym.

Conradino Beb

 

Źródło: Journal of Political Economy

2 komentarze

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

%d blogerów lubi to: