Szczegółowe badania antropologiczne mumii sprzed 2,5 tys. lat, odkrytej na Syberii, ujawniły, że była ona kunsztownie wytatuowana. Wykorzystując obrazowanie w podczerwieni o wysokiej rozdzielczości, arntropolodzy odtworzyli cyfrowo starożytne tatuaże z niespotykaną dotąd precyzją.
Mumia, która została odkryta w górach Ałtaj, została zidentyfikowana jako 50-letnia kobieta przez antropologów fizycznych. Należała ona do kultury Pazyryk, powszechnie identyfikowanej z ludem Scytów, który zamieszkiwał stepy Eurazji w późnej epoce żelaza (okolo VI–II wieku p.n.e.)
Scytowie-Pazyrykowie słynęli z budowania ogromnych kurhanów, chowając swoich zmarłych w komorach wykutych w wiecznej zmarzlinie, która dość skutecznie chroniła ciała przed rozkładem, konserwując również przy okazjie skórę i umieszczone na niej tatuaże.
Analiza tatuaży została przeprowadzona przez zespół dr Gina Caspariego z Instytutu Geoantropologii im. Maxa Plancka, który opublikował raport ze swojej pracy w czasopiśmie naukowym Antiquity. Antropolodzy wykorzystali w swoim badaniu zaawansowaną fotografię cyfrową w podczerwieni z submilimetrową precyzją, aby ujawnić tatuaże, które z czasem zdążyły mocno wyblaknąć.
I chociaż naukowcy znali tatuaże mumii pazyryckich z poprzednich znalezisk, ich stan, jak też ograniczenia starszej technologii obrazowania nie pozwalały ich odpowiednio sfotografować i udokumentować. Nowa technologia obrazowania w podczerwienia pozwoliła jednak uchwycić w końcu całość tatuaży.
Na skórze mumii widzimy więc obraz jeleni otoczonych tygrysami na prawym przedramieniu oraz gryfa walczącego z jeleniem na lewym ramieniu. Wzory są w istocie tak finezyjne, że zafascynowały nawet współczesnych tatuażystów, którzy potwierdzili wysokie zdolności techniczne artystów, którzy je wykonali.
Jednym z nich jest nowozelandzki tatuażysta Daniel Riday, który odtwarza starożytne dzieła sztuki przy użyciu tradycyjnych narzędzi. Jego własna analiza wykazuje, że linie zostały wykonane za pomocą jednopunktowych i wielopunktowych narzędzi do ręcznego tatuowania.
W grobowcach pazyryckich nie znaleziono wprawdzie żadnych narzędzi do tatuażu, ale naukowcy uważają, że były one wykonane z materiałów organicznych, takich jak róg lub kość. Pigmentem mogła być zaś sadza lub spalona materia roślinna. Riday sugeruje ponadto, że wzory mogły być nanoszone na ciało za pomocą szablonu przed wykonaniem tatuażu. Jak zauważyli przy tym badacze, pomimo konserwacji, większość tatuaży została usunięta w trakcie procesu balsamowania.
Zamarznięte grobowce w górach Ałtaj, początkowo odkryte w XIX wieku, pozostają jednymi z najlepiej zachowanych stanowisk archeologicznych do badania starożytnych tatuaży. Naukowcy ostrzegają jednak, że groby w wiecznej zmarzlinie ulegają szybszej degradacji z powodu zmian klimatycznych, dlatego pilnie potrzebna jest ich dokumentacja przy użyciu zaawansowanych technologii.
W konkluzji, zespół naukowy podkreśla ponadto, że dzięki cyfrowej konserwacji ałtajskich tatuaży i porównaniu ich z eksperymentalnymi rekonstrukcjami, możliwe będzie prześledzenie technik poszczególnych artystów, dzięki czemu powinniśmy uzyskać lepsze zrozumienie tego, w jaki sposób tatuaż rozprzestrzeniał się w starożytnej Eurazji.
Conradino Beb
Źródło: Antiquity
magivanga.com 